Spotkanie w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Grudziądzu

Wraz z nastaniem września i inauguracją nowego roku szkolnego rozpoczęliśmy kolejny cykl spotkań z młodzieżą. Podobnie jak w latach poprzednich, do biura Gminy zgłaszają się nauczyciele chcący uczestniczyć ze swymi klasami w zajęciach z judaizmu. Dla młodych ludzi jest to często pierwsze zetknięcie się z kulturą i religią, o której wcześniej jedynie słyszeli co nie co, lub nie słyszeli w ogóle. Stopień zainteresowania uczniów polskich szkół Żydami i judaizmem jest, oczywiście, różny, niemniej zawsze wychodziliśmy z założenia, że nawet „kropelka” rzetelnej wiedzy wlana w młode serca i umysły pomoże zwalczyć uprzedzenia, fałszywe sądy i stereotypy.

Właśnie takie spotkanie odbyło się 19 września w Bibliotece Publicznej w Grudziądzu. W ramach Europejskich Dni Dziedzictwa i cyklu spotkań „Mniejszości wyznaniowe w Grudziądzu” pracownicy tej zacnej placówki zaprosili przedstawiciela Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Gdańsku na wykład. Słuchaczami byli uczniowie klas gimnazjalnych. Oprócz pogadanki, mieli oni okazję obejrzeć prezentację multimedialną na temat historii Żydów w Grudziądzu.
 

Macewy w ogrodzeniu gdyńskiej szkoły

20 września br. w Dzienniku Bałtyckim ukazał się artykuł opisujący zdumiewające znalezisko. Jeden z czytelników zauważył fragmenty macew stanowiące ogrodzenie szkoły podstawowej nr 29 w Gdyni Leszczynkach. Dziennikarzom udało się ustalić, że podobnie jak szkoła, ogrodzenie zostało zbudowane pięćdziesiąt lat temu. Przez owe pięćdziesiąt lat nikt nie zwrócił uwagi na hebrajskie litery i rzeźbienia widniejące w murze. Przy tej okazji nie po raz pierwszy zastanawiamy się, do czego doprowadziła – kreowana przez dziesiątki lat przez komunistyczne władze Polski - polityka nieposzanowania cmentarzy, grobów i pomników mniejszości narodowych i religijnych nie tylko przecież żydowskich; z jaką pogardą traktowano cmentarze, o które nikt nie mógł się już upomnieć! Jest szansa na zmianę sytuacji dziś, kiedy jest wokół nas coraz więcej osób, które nie potrafią i nie chcą przechodzić obojętnie obok bezczeszczonych świadectw przeszłości, które potrafią za to usłyszeć niemy krzyk liter wykutych w kamieniu…

Naszym obowiązkiem – jako spadkobierców przeszłych pokoleń Żydów żyjących na tych ziemiach, jest reagowanie na takie sygnały i podjęcie wszelkich starań, aby macewy czy ich fragmenty zostały zabezpieczone i przeniesione na żydowski cmentarz, by znalazły się po latach na należnym im miejscu. W tym celu przedstawiciel zarządu GWŻ w Gdańsku skontaktuje się z władzami Gdyni oraz dyrekcją szkoły aby ustalić wspólny scenariusz dalszego postępowania. [Czytaj artykuł]

Rosz HaSzana 5772

Środa 28 września/29 elul

18.15 Zapalenie świec

Czwartek 29 września/1 tiszrei

9.30 Szachrit

15.00 Taszlich

18.00 Mincha-Maariw

Piątek 30 wrzesnia/2 tiszrei

9.30 Szachrit

18.00 Mincha-Maariw

18.10 Początek Szabatu
 

Delegacja z Hajfy na lunchu w Gminie

13 września podjęliśmy lunchem siedmioosobową delegację z Hajfy z Panem Yoną Yahavem – burmistrzem miasta na czele. Towarzyszyła mu małżonka Rivka Yahav – profesor uniwersytetu w Hajfie, a także Pani Bracha Sela – sekretarz generalny i koordynator spraw zagranicznych w Urzędzie Miasta Hajfy, Pan Oded Feler – konsul honorowy RP w Izraelu, Pan Yossi Isler z małżonką – biznesmen oraz Pan Nadav Eshcar – Wiceambasador Państwa Izrael w Polsce.

Dwugodzinny pobyt szacownych gości w naszej Gminie upłynął w swobodnej, niemal rodzinnej atmosferze. Przy dobrym jedzeniu i winie rozmawialiśmy o sytuacji politycznej w Izraelu, o partnerstwie Gdańska i Hajfy i wzajemnych korzyściach z tego płynących oraz o kontaktach polsko-izraelskich. Goście interesowali się także bieżącą działalnością Gminy Żydowskiej w Gdańsku i projektami kulturalnymi, które będziemy realizować w przyszłości. Cieszy nas fakt, iż kolejny raz oficjalna delegacja izraelska przebywając w Gdańsku odwiedza naszą Gminę. Takie kontakty zawsze procentują.

Wizyta rabina Joe Shika

5 września 2011 r. gościł w naszej Gminie rabin Joe Shik z londyńskiego Komitetu Ochrony Cmentarzy Żydowskich w Europie. Przybył tu w sprawie odkrytego niedawno masowego grobu w Gdańsku Kokoszkach w miejscu istniejącego tu w latach 1944-1945 r. podobozu Stutthoff. Po przyjeździe, razem z Michałem Sametem – przewodniczącym Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Gdańsku, dokonał wizji lokalnej badającej zakres prac archeologicznych.
Zgodnie z umową zawartą pomiędzy Naczelnym Rabinem RP Michaelem Schudrichem, władzami Miasta Gdańska i właścicielem terenu, która ma zapewnić harmonijną i zgodną współpracę w tej bardzo delikatnej materii, postanowiliśmy do czasu zakończenia czynności archeologicznych i wypracowania wspólnego stanowiska nie upubliczniać ani nie komentować kolejnych etapów prac w miejscu odkrycia kości w Kokoszkach.

Nowy program dla ofiar nazizmu

Claims Conference ogłasza, że ustanawia Fundusz Odszkodowań dla Ofiar Holocaustu HVCF – (Holocaust Victim Compensation Fund). HVCF przeznaczony jest dla osób pochodzenia żydowskiego, ofiar nazizmu, pozostających przy życiu w momencie składania wniosku [czytaj dalej]

 Wizyta przyjaciół

Podczas Szabatu Ree, 27 sierpnia br. Gościliśmy w naszej Gminie Ilje Dworkina – profesora filozofii Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie oraz jego współpracownika - Marka Marka Gondelmana. Rozmawialiśmy z nimi na temat projektu współpracy gmin żydowskich rejonu Morza Bałtyckiego. Taka współpraca ma polegać na wzajemnych kontaktach (wizytach w poszczególnych gminach żydowskich), edukacji religijnej i realizacji wspólnych programów kulturalnych.
Przy okazji okazało się, że nasz przyjaciel Mark jest bardzo utalentowanym chazanem i pięknie, w stylu Szlomo Carlebacha, poprowadził Kabalat Szabat.

Makabi Polska zarejestrowane

Z prawdziwą przyjemnością i dumą informujemy, że 10 sierpnia zostało zarejestrowane stowarzyszenie kultury fizycznej pod nazwą „Terytorialna Organizacja Makabi Polska”. Tym samym dotychczasowy Klub Makabi istniejący przy GWŻ w Gdańsku zyskał osobowość prawną i objął swoim zasięgiem terytorium naszego kraju. Makabi Polska działa pod egidą Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP i ma za zadanie animowanie żydowskiego życia sportowego we współczesnej Polsce. Na pierwszym zebraniu został powołny zarząd w składzie: Jerzy Starczewski – prezes, Józef Gurfinkiel – wiceprezes, Michał Samet – wiceprezes. Honorowym przewodniczącym Stowarzyszenia został Robert Czajkowski.

W związku z powołaniem stowarzyszenia zwracamy się do wszystkich członków gmin żydowskich, TSKŻ-tów oraz innych organizacji żydowskich, by zechcieli w miarę możliwości propagować w swych szeregach ideę żydowskiego sportu, by zgłaszali przedstawicieli różnych dyscyplin sportowych do ruchu Makabi! Być może są wśród nas następcy słynnego Alojzego Ehricha, urodzonego we Lwowie żydowskiego tenisisty stołowego, przedwojennego trzykrotnego wicemistrza świata w tej dyscyplinie.
Wszelkie zapytania, propozycje i zgłoszenia prosimy przesyłać emailem na adres: biuro@makabipolska.org.pl

Polsko-izraelska wymiana młodzieży

W dniach 16-23 sierpnia 2011 przebywała w Gdańsku grupa licealistów z Izraela. Realizowana przez VI liceum ogólnokształcące współpraca jest wynikiem umowy między rządami Polski i Izraela, a honorowy patronat nad projektem objęli premierzy obu państw – Donald Tusk i Benjamin Netanjahu. Rewizyta gdańskich uczniów w Izraelu jest  przewidziana w październiku. W projekcie biorą udział uczennice i uczniowie z VI, II i III LO z Gdańska oraz z liceum w Kościerzynie.

Ideą tej wymiany jest możliwość wzajemnego poznania się i zaprzyjaźnienia. Młodzi ludzie z obu krajów wspólnie zwiedzali Gdańsk i okolice, bawili się i pracowali. My gościliśmy ich w Nowej Synagodze podczas Szabatu. Przygotowaliśmy poczęstunek i opowiedzieliśmy o działalności Gminy oraz o współczesnym życiu żydowskim w Polsce.

Szczególnie symboliczna i zarazem wzruszająca była wspólna praca młodych Polaków i Izraelczyków na cmentarzu żydowskim na Chełmie. Wtorkowe przedpołudnie 23 sierpnia spędzili oni porządkując teren cmentarza i malując litery na ocalałych macewach. Czyż może być większa micwa uczyniona pamięci przeszłych pokoleń gdańskich Żydów?

Tu można obejrzeć zdjęcia ze wspólnej pracy na cmentarzu.

Fragmenty macew odnalezione w Lęborku

W trakcie robót budowlanych związanych z dociepleniem budynku Zespołu Szkół nr 3 w Lęborku przy ul. Wolności 31 natrafiono na fragmenty macew pochodzących z miejscowego (niestety doszczętnie zdewastowanego po wojnie) cmentarza żydowskiego. Obecnie wraz
z burmistrzem Miasta Lęborka prowadzimy rozmowy, których celem
będzie stworzenie projektu upamiętnienia społeczności żydowskiej Lęborka. Wspólnie zastanawiamy się także, jak najlepiej można by wykorzystać to cenne znalezisko. Jedną z koncepcji jest stworzenie
z owych fragmentów macew lapidarium na terenie cmentarza. Tu można obejrzeć zdjęcia odnalezionych macew i ogrodzone miejsce cmentarza [zobacz zdjęcia].

Goście z Chabad Lubawicz w Gminie

W Szabat Ekew przypadający na 19-20 sierpnia gościliśmy braci Yisroela i Zalmana Margolin z ruchu Chabad Lubawicz. Wizyta młodych rabinów była dla nas kolejną okazją do nauki i wymiany poglądów. Tradycyjnie w tym czasie studiowaliśmy także fragmenty Pirke Awot. To była jedna z wielu ostatnio okazji do tego, byśmy mogli podnieść swój poziom edukacji.

Remont elewacji Nowej Synagogi

Rozpoczęliśmy właśnie długo oczekiwany remont przedniej elewacji synagogi od ul. Partyzantów. Stan techniczny całego budynku już od dawna jest przedmiotem naszej troski. Mamy świadomość, że nie przeszedł on poważnego remontu od kilkudziesięciu lat. I teraz postawiliśmy pierwszy krok na drodze do odnowienia naszej synagogi. Potem przyjdą kolejne… Nowa Synagoga we Wrzeszczu odzyska w końcu swój dawny blask, a może nabierze zupełnie nowego i stanie się „perełką” architektury nie tylko wrzeszczańskiej.
[zobacz zdjęcia]

Szabat z rabinem Dawidem Schvedkiem z Kaliningradu

Na Szabat Waetchanan odwiedził gdańską Gminę nasz przyjaciel, rabin Schwedek z rodziną i przyjaciółmi. Nie była to pierwsza wizyta gości z Kaliningradu. Nasze spotkania, wspólne modlitwy i studiowanie Tory stały się piękną tradycją, którą chcemy kontynuować przez następne lata. Zostaliśmy także serdecznie zaproszeni do odwiedzenia społeczności żydowskiej Kaliningradu.
Szabat Waetchanan przypada tuż po 9 aw i po trzytygodniowym okresie smutku (od 17 tamuz do 9 aw) i tradycją jest, aby obchodzić go szczególnie radośnie. Wizyta rabina wpisała się doskonale w nastrój podniosłej radości.

Dzieci z gdańskiego MOPSu z wizytą w synagodze

11 sierpnia odwiedzili nas w Nowej Synagodze wyjątkowi goście:
piętnaścioro dzieci, podopiecznych gdańskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z Oruni wraz z opiekunami. Postaraliśmy się, aby kilkugodzinny pobyt w naszej Gminie był dla dzieci atrakcyjny, urozmaicony i by posiadał także walory edukacyjne. Tak więc wysłuchały one opowieści o judaizmie, Żydach, tradycji i świętowaniu, następnie mogły zapoznać się z alfabetem hebrajskim, odczytać proste hebrajskie słowa a także zapisać swoje imiona posługując się hebrajskimi literami. Emocji, rywalizacji i świetnej zabawy było przy tym wiele! Potem przyszła kolej na wyplatanie i pieczenie tradycyjnych chałek (przy czym chłopcy, którzy nie byli biegli w zaplataniu warkoczy woleli nadać swym wyrobom kształt samolotów lub mieczy). W czasie, gdy chałki rosły w piekarniku, dzieciaki miały okazję zjeść prawdziwy koszerny obiad. Na deser zaś zjadły to, co wcześniej same ulepiły z ciasta – rezultaty możecie podziwiać na zdjęciach. Mamy pewność, że takie wizyty i takie zajęcia są bardzo ważne szczególnie dla tych dzieci, którym życie nie szczędzi smutków i problemów. Ich uśmiechnięte twarze są dla nas najwyższą nagrodą. [Zobacz zdjęcia]

Cmentarz w Starogardzie Gdańskim ogrodzony

Zakończyliśmy kolejny, ważny etap rewitalizacji cmentarza żydowskiego w Starogardzie Gdańskim. Ogrodzona została strefa grzebalna miejscowego kirkutu. Jednocześnie sam teren cmentarza został oczyszczony poprzez usunięcie śmieci, wielu krzewów i zalegających gałęzi. Utrzymanie czystości pozwoli w dalszej kolejności na postawienie ocalałych macew i pielęgnację trawy, co z pewnością nada odpowiedni wygląd miejscu spoczynku pokoleń starogardzkich Żydów.

Wizyta izraelskiego Ministra Nauki i Technologii w GWŻ w Gdańsku

20 lipca br. gościliśmy w siedzibie Gminy delegację rządu izraelskiego z Ministrem Nauki i Technologii, panem Danielem Hershkowitzem na czele. Delegacja przebywała w Sopocie na konferencji ministrów Nauki państw Unii Europejskiej.

Spotkanie w Gminie miało charakter kameralny, nieoficjalny i przebiegało w przyjacielskiej, by nie rzec rodzinnej atmosferze przy obiedzie i kieliszku wina. Oczywiście, nie obyło się bez omówienia stosunków polsko-izraelskich i obecnej sytuacji mniejszości żydowskiej w Polsce, ale rozmawialiśmy także o historii, o polskich korzeniach naszych gości, o sławnych rabinach i związanych z nimi legendach. Tak już jest, gdy przy jednym stole zasiądą Żydzi, którzy choć mieszkają w odległych od siebie miejscach, to wciąż odkrywają, jak wiele ich łączy…

Minister Daniel Hershkowitz jest profesorem matematyki i rabinem.

Sukces gdańskiego Klubu Makabi na Makabiadzie w Wiedniu

Na zakończonej niedawno XIII Europejskiej Makabiadzie w Wiedniu reprezentujący Polskę Klub Makabi, istniejący przy Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Gdańsku, odniósł spory sukces. Nasz Klub, który powstał zaledwie kilka miesięcy wcześniej zdobył srebrny w brydżu sportowym i brązowy w squashu.

Medalowi brydżyści są, z jednym wyjątkiem, członkami sekcji brydża sportowego naszego Klubu, a wystąpili w składzie: Jacek Lew, Aleksander Swalter, Artur Toeplitz, Kazimierz Dominiak, Józef Gurfinkiel oraz Jerzy Starczewski. Brązowy medal w squashu wywalczyli natomiast Andrzej Gołębiewski i Michał Samet. To wielki sukces, który, mamy nadzieję, przyczyni się do rozwoju gdańskiego Klubu Makabi i pozwoli mu się rozwinąć. Jest bowiem szansa, że w niedalekiej przyszłości powstanie także sekcja tenisa stołowego.

Wyjazd naszej reprezentacji na Makabiadę był możliwy dzięki finansowemu wsparciu pp. Jerzego Starczewskiego i Michała Sameta.

Liderzy Lokalnych Grup Obywatelskich w Nowej Synagodze

Współpraca naszej Gminy ze środowiskiem organizacji pozarządowych rozwija się i owocuje kolejnymi wspólnymi przedsięwzięciami. 14 czerwca gościliśmy w synagodze Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich z Warszawy, które wraz z Fundacją Batorego zorganizowało spotkanie szkoleniowe  w sprawie narzędzi internetowych w aktywizacji społeczności lokalnych.
Takie działania otwierają żydowską społeczność Gdańska i naszą synagogę na sąsiadów z dzielnicy i sprawiają, że jesteśmy postrzegani jako integralna część lokalnej społeczności.

Szawuot 5771

„W Szawuot świętujemy nadanie Tory przez Boga na Górze Synaj”. Zdanie bardzo proste, ale jakże głębokie. Obchodzimy to święto tak jak wszystkie inne, powstrzymując się od pracy i wygłaszając dodatkowe modlitwy na tę okazję. Jest też tradycja by na Szawuot jeść produkty mleczne. Tak jak mleko jest podstawowym źródłem pożywienia dla naszego ciała, tak Tora jest podstawowym źródłem pożywienia dla naszej duszy.  Spędzamy też cała pierwszą noc Szawuot na Tikkun Lajl Szawuot – studiowaniu Tory i innych żydowskich tekstów. – rabin Michael Schudrich.
Podczas Tikkun przybywają z Niebios Anioły aby posłuchać Izraela studiującego całą noc Torę. I zazdroszczą Aniołowie Izraelowi.
Plan święta Szawuot w Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Gdańsku [tutaj]

Spotkanie międzyreligijne u Sióstr Brygidek

Katolicy, prawosławni, żydzi, muzułmanie – przedstawiciele różnych religii – spotkali się w poniedziałek, 6 czerwca w Centrum Ekumenicznym Sióstr Brygidek w Gdańsku na wspólnym nabożeństwie międzyreligijnym. Odbyło się ono w rocznicę poświęcenia Centrum Ekumenicznego Św. Brygidy w Gdańsku Oliwie przez błogosławionego Jana Pawła II w 1999 roku. [czytaj dalej]

Dzień Kultury Żydowskiej w Świeciu

3 czerwca na zamku w Świeciu odbył się Dzień Kultury Żydowskiej. Impreza została przygotowana przez uczniów i grono pedagogiczne Zespołu Szkół Menedżerskich w Świeciu. Wspaniała młodzież, wspaniali nauczyciele i słoneczne piątkowe przedpołudnie…
Wszystko zaczęło się od rozstrzygnięcia konkursu plastycznego pt. „Zwyczaje i obyczaje w dawnej i współczesnej kulturze żydowskiej”. Jury w składzie: Krysia Malewska, Łucja Korczak, Joel Nowicki i Michał Rucki miało niemały kłopot! Ocenić kilkadziesiąt prac nadesłanych przez uczniów z całego powiatu świeckiego, wykonanych różnymi technikami i wybrać te, godne wyróżnienia to wielka odpowiedzialność i wyzwanie!
Potem było już łatwiej. Przemówienia dyrektora ZSM i zaproszonych gości. Wręczenie nagród. Krótki wykład o judaizmie. A wszystko w niesamowitym otoczeniu średniowiecznych murów zamkowych.
Następnie, na dziedzińcu zamkowym rozpoczęła się część artystyczno-kulinarna. Uczniowie ZSM przygotowali prawdziwą ucztę. Były napoje, potrawy ciepłe i przekąski, a wszystkie inspirowane kuchnią żydowską. Atmosferę pikniku podkreślał koncert muzyczny oraz pokaz tańca żydowskiego przygotowane także przez niestrudzoną młodzież Zespołu Szkół Menedżerskich.
Czas spędzony w Świeciu, wśród młodych ludzi, którzy przygotowali tak wspaniałe wydarzenie łączące w sobie ich wyobrażenie o tradycji żydowskiej i dniu dzisiejszym narodu żydowskiego, był dla nas bezcenny. Dziękujemy.
[Zobacz zdjęcia]

Wielokulturowe Pomorze, Wielokulturowy Słupsk

3 czerwca w Słupsku w ramach VII Słupskiego Forum Edukacji Regionalnej odbył się cykl spotkań, wykładów i wydarzeń artystycznych mających przybliżyć mozaikę kultur obecnych na Pomorzu. Bardzo bogaty program Forum obejmował wystawy malarstwa i grafiki pomorskich artystów tworzących w  kręgach kultury niemieckiej, kaszubskiej, ukraińskiej, występy regionalnych zespołów tanecznych a także wykłady naukowców badających zjawisko wielokulturowości Pomorza. Organizatorzy, czyli Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Słupsku oraz Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprosili przedstawicieli naszej Gminy, a także Isabel Sellheim – przewodniczącą Stowarzyszenia Byłych Mieszkańców Miasta i Powiatu Słupskiego, która wygłosiła referat pt. „Żydowscy mieszkańcy byłego miasta Stolp w pamięci miasta Słupska i jego dzisiejszych mieszkańców”. Organizatorzy zapowiedzieli przy tym, że przyszłoroczne Forum chcieliby poświęcić dziedzictwu mniejszości żydowskiej i poprosili, aby Gmina Wyznaniowa Żydowska w Gdańsku i jej przedstawiciele pełniła role gospodarza i współorganizatora.

„Gdańsk dla Japonii”

taniec / muzyka / video

8 maja 2011, godz. 16.00 | Synagoga Nowa | Gdańsk-Wrzeszcz
Bilety: 40,- normalny | 20,- ulgowy

 Artyści z Gdańska i z Japonii jednoczą się, by wesprzeć tych, którzy zmagają się ze skutkami niedawnego trzęsienia ziemi w Japonii. W obliczu tragedii niezwykle ważny jest nawet najdrobniejszy gest wsparcia. Takim gestem jest nasz taniec, teatr i nasza muzyka. Składamy hołd tym, którzy odeszli i budujemy most nadziei i solidarności biegnący do wszystkich Japończyków, do naszych znajomych i ich rodzin i bliskich, którzy odbudowują kraj ze zniszczeń.
Podczas imprezy zaprezentowane zostaną także materiały dokumentujące ostatnie tygodnie w Japonii, także na obszarach, które bardzo ucierpiały podczas trzęsienia ziemi. Materiały te przygotowane zostały przez japońskich przyjaciół artystów występujących w ramach imprezy „Gdańsk dla Japonii”. Prezentując te materiały chcemy zbliżyć się do faktycznego doświadczenia osób mieszkających w Japonii. Dowiedzieć się więcej o rzeczywistości, o której nie mówią media, posłuchać historii ludzi, którzy przeżyli [czytaj więcej].

Pesach 5771

Serdecznie zapraszamy wszystkich członków naszej Gminy wraz z rodzinami na uroczysty Seder Pesachowy. Uroczystość rozpocznie się w auli Nowej Synagogi we Wrzeszczu 14 nisan/18 kwietnia (poniedziałek) o godz. 19.30.